Skip to content

Hoe zijn wij aan ons alfabet gekomen?

Communicatie is begonnen met spreken. In eerste instantie waren dat vrij rauwe keelklanken, die vergezeld gingen met gebaren. Wanneer iets uitgeduid moest worden, maakten men een tekening in het zand, klei of op steen in de grotten waarin men woonden. Later werden de afbeeldingen van runderen en dergelijke vereenvoudigd naar symbolen, kort en bondig.

De ontwikkeling van de verschillende schriften

5500 Jaar geleden hebben Soemeriërs het Spijkerschrift ontwikkeld en in Egypte kwam het hiërogliefenschrift tot stand. 5000 Jaar geleden ontwikkelde men onafhankelijk en zelfstandig de Chinese karakters. We weten dat naast deze schrijfstijlen in Zuidoost-Europa 6000-8000 jaar geleden het Vinaschrift bestond. Al deze schrijfsystemen leidden tot het alfabet met maximaal een vijftigtal tekens: letters, cijfers en leestekens. Het alfabet was en is bij uitstek geschikt om een taal in op te slaan. De gebruikte symbolen staan voor klanken. Het bereik van de tekens is hierbij dus beperkt tot het taalgebied en de omgeving, waar de betreffende taal min of meer begrepen wordt.

Fonetisch en klankschrift

Waarom niet alle schriften beeldschrift zijn gebleven, is omdat er na zeer korte tijd, nadat alle beeldschriften ontstonden, deze gepaard gingen met fonetische of klankelementen. Uiteindelijk werden meestal de beeld- of gedachte-indicaties van de tekens achterwege gelaten.

Het soort schrift dat door een maatschappij wordt ontwikkeld, hangt veel af van het soort maatschappij. Een samenleving zonder systematische handel, of een andere noodzaak van administratie, zal geen schrift ontwikkelen. Nog een stelling is: Hoe simpeler het tekensysteem is, hoe duidelijker dit voor de lezer is.

Het schrift dat door een maatschappij ontwikkeld wordt, kan voortborduren op hetgeen dat al gebruikt wordt voor het vastleggen van informatie of het kan geleend worden van een andere maatschappij.

Nadelen van het klankschrift

De nadelen van een fonetisch of klankschrift liggen in het feit, dat je de taal machtig moet zijn om van beeld naar klank naar schrift te moeten om vervolgens dit om te kunnen zetten van schrift naar klank naar de betekenis.

Daarbij komt dat eventuele klankwijzigingen alleen maar in de spelling van het woord of zin kunnen worden uitgedrukt. Als spelling en fonetiek niet synchroon lopen, ontstaan er grote verschillen tussen uitspraak en schrijfwijze.

Ook wanneer men een vastgelegd klankensysteem wilt gebruiken voor een taal met een heel andere klankenstructuur dan kan men voor problemen komen te staan. Dat vindt je bijvoorbeeld bij een aantal Zuidoost-Aziatische talen die het Indiase schrift gebruiken.

Voordeel van het klankschrift

Tegenover bovengenoemde nadelen staat het grote voordeel van het klankenschrift, dat gebruik maakt van 20 tot 60 tekens en daardoor minder ruimte en tijd nodig heeft om de informatie door te geven, in plaats van uitgebreid drie of vijf runderen uit te moeten tekenen.

Volg ons

Heb je een vraag?

Please enter your name.
Please enter a valid email.
Please enter a message.

Waar zijn de verschillende schriften ontstaan?

Het schrift is op drie verschillende plekken ontstaan: Mesopotamie, China en Midden-Amerika. Los daarvan bestaan ook nog het schrift in Egypte en het Indus-valleischrift (Pakistan). Deze laatste is nog steeds niet geheel ontcijferd, alleen de ontwikkeling van tekens die vergelijkbaar waren met die van het Egyptische hiërogliefen.

In Centraal Amerika hebben de afstammelingen van Mongoolse immigranten (20.000 jaar geleden) hun eigen vormen van informatieopslag ontwikkeld, waarbij de Maya (Yucatan), de Azteken (Mexico) en de Inca's (Peru) drie duidelijke vertegenwoordigers waren. In Azië vinden we de Chinese schriften met daarnaast het Japans en Koreaans. Daarbij een opmerking tussendoor: Het Chinees kent circa 50.000 karakters, waarvan er 2000-4000 basistekens zijn die je moet kennen om een krant te kunnen lezen. En tenslotte in het Verre Oosten is het schrift het Moso of Naxi te vinden.

Afgebeelde pictogrammen

Het schrift uit Mesopotamië bestond in eerste instantie alleen uit pictogrammen. Woorden werden afgebeeld. Later ontwikkelde zich dit tot het Spijkerschrift. Niet lang na het eerste schrift in Mesopotamië ontstond in Egypte een schrift dat zich ontwikkelde naar het hiërogliefenschrift.

Het Latijnse alfabet

Het Fenicisch alfabet was het eerst bekende alfabet. Doordat de Feniciërs volop handel dreven in het Middellandse Zeegebied verspreidde het alfabet zich in deze regio. De Grieken namen het in de 8e eeuw v.Chr. over en ontwikkelden het verder.

Het Latijnse alfabet, waarvan wij tegenwoordig gebruik maken, is in de zevende eeuw v.Chr. afgeleid van het Griekse alfabet en begon in de streek van Soemerië, heden ten dage Irak. Men gebruikte in de begintijd van het Latijnse alfabet het eerdere Spijkerschrift en de Egyptische hiërogliefen.

Het woord alfabet is afgeleid van alpha en bèta, de eerste twee symbolen van het Griekse alfabet.
Het alfabetisch schrift heeft maar een paar tientallen tekens nodig om mee te kunnen schrijven en lezen tegenover de duizenden tekens van ooit en nog bestaande beeldschriften.

Laat een reactie achter